Door Gijsbert Wolvers

Schaken is emotie. Dat merkte ik afgelopen zaterdag toen ik voor de vijfde keer als begeleider van een van mijn schaakzonen tijdens een Pupillendag mee mocht.

Mijn zoon Stephan (9) was tot nog toe al twee keer in de middenmoot geplaatst en… geëindigd. Ook vandaag lijkt dat te gebeuren.

Tot de tweede ronde aanbreekt. Voor het eerst in de drie jaar pupillenkampioenschappen mag Stephan (KNSB-rating 939) naar de bijzondere zaal. Daar spelen de hoogst geplaatsten met borden die elektronisch met de aula beneden zijn verbonden. Hij moet dan ook tegen Sven Dijkhuis, met een rating van 1575 elo de hoogstgeplaatste in groep F.

Even na de opening -Stephan heeft zijn koning veilig opgeborgen, Sven nog niet- slaat Stephan de belangrijke g-pion. Weg korte rokade voor Sven. Ik ga spontaan alsnog de partij noteren. Die ga ik met meer dan grote belangstelling volgen, evenals het bord erachter. Daar lijkt Willeke Knotterus (927) grip te krijgen op de koningsstelling van Anna Maja Kazarian (1526).

Strak van de spanning
Sven richt zijn toren slim op Stephans koningsstelling. Op hetzelfde moment dat Willeke een grote fout maakt, maakt Stephan een kleintje. Willeke verliest twee lichte stukken, Stephan eentje, via een penning. Stephan wint die echter op een even slimme manier weer terug, ook via een penning, en laat dat stuk rustig staan. "Wat is hij goed!", denk ik opgewonden. "En wat moet Sven lang nadenken!"

Sven moet lang rokeren. Stephan gaat in de aanval, breekt de c-lijn open. Dan maakt hij een fout, waar de penning via een schaak wordt opgeheven en hij alsnog een paard verliest. Ondanks deze achterstand dreigt hij met mat. Sven zit klem. Stephan kan zelfs remise via zet herhaling afdwingen. Ik sta strak van de spanning. Het zou toch wat zijn: een remise tegen een 1500-speler!

Het is ook weer goed om te ontspannen op zo'n moment. Het is maar een spelletje, hou ik mezelf voor, en dat de beste moge winnen. Stephans kiest een andere, op zich niet slechte voortzetting. Het geeft Sven echter lucht en dat benut hij onmiddellijk. Door deels onnodige pionnenzetten verzwakt Stephan zijn koningsstelling en Sven slaat toe, dringt de koningsstelling binnen en Stephan moet zijn dame en later zijn toren opgeven.

Ik zou in zo'n geval al hebben opgegeven, maar Stephan gaat onverdroten door. De spanning is bij mij weg. Dan zie ik de klok: nog zo'n 30 seconden voor Sven! Stephan zet zijn koning voortdurend op de beste plek weg. Gaat Sven het redden? Sven blijft koel, pakt alvast een extra dame, promoveert en zet Stephan midden op het bord mat. Op de klok resteren 17 seconden. Wat bleekjes zakt hij van zijn stoel, krijgt wat water van zijn moeder. De volgende ronde verliest hij. Is de spanning van ronde 2 hem te veel geworden? Of de druk van de hoogste rating?

Bij mij is de spanning in ieder geval weg. Even komt hij weer terug als Stephan na ronde 5 4 punten heeft gehaald. Hij staat gedeeld derde en mag tegen Joey Bekkink (1003), opnieuw in de 'dure zaal'. Dit keer volg ik de partij in de aula. Dat is al niet zo spannend als je er met je neus erboven op staat. De partij is ook lang niet zo spannend als de tweede, want Stephan staat al gauw een kwaliteit en meer achter en kampt met een open koningsstelling.

Schaken is emotie. Tijdens de zevende ronde loop ik naar boven. De eerste die ik tegenkom, is een jongetje bij wie het huilen nader staat dan het lachen. De tweede blijkt een meiske, haar armen wiegend in de lucht en zingend: "Ik heb gewonnen."

Dan komt een groepje. De jongen overduidelijk balend, zijn moeder plagend en relativerend: "De dertiende schaker van Nederland, slecht hoor! Jij kan helemaal niet schaken."

Schaken is emotie. Dat constateert ook Schaakbond-bestuurslid Monique Stam als zij de prijzen uitreikt. Zij ziet een jongetje komen dat er niet zo vrolijk uitziet en zegt dat ook.

Emoties bij winnaars
Blijde emoties bij de winnaars natuurlijk. Gouwenaar Andrew St. George (7) is met 7 uit 7 in de jongste categorie (H) de beste. Hij vond het toernooi vrij makkelijk, zo zegt hij in een interviewtje met Reint van der Knijff. Alba Camacho (6) uit Leiderdorp is H-meisjeskampioen geworden.

In de G-groep (2001 als geboortejaar) wint Robby Kevlisvili met gemak de titel. De Zoetermeerse jongen won al zijn 7 partijen. Hij was ook al vorig jaar in categorie H oppermachtig. Meisjeskampioen in deze groep is Joëlle Vuong uit Den Haag.

Bij de F-categorie (geboortejaar 2000) wordt Anna Maja Kazarian uit Heerenveen met overmacht kampioen. Zij haalde 7 punten uit 7 wedstrijden en kwam niet één keer echt in gevaar. Automatisch pakt zij met haar kampioenschap ook de titel van het beste meisje uit 2000 en het Pupillenkampioenschap. Vorig jaar werd zij ook kampioen in G-groep. Dat zij straalt, is logisch.

Organisator Schaakvereniging Messemaker 1847 is bij monde van toernooidirecteur Jan Evengroen een tevreden mens. Hij en al zijn vrijwilligers zorgden voor de derde keer voor een perfect georganiseerd toernooi. Dat opnieuw bol stond van de nevenactiviteiten, zoals een schaakvoetbaltoernooi voor meegekomen broertjes en zusjes. Daarbij speelden teams zowel een pot voetbal als een schaakpartij tegen elkaar. Dat beide sporten goed samengaan, bewezen ook de schakertjes binnen. Zodra ze klaar waren renden ze naar buiten om te voetballen.

Nieuw was een stand met schaakkunst. Het schaakbord "Cheeschess", waarbij de stukken werden uitgebeeld door gele en zwarte kazen, was populair. Ook daarmee werd volop geschaakt.

De organisatie van de Nationale Pupillendag 2010 komt in Oosterhout, zo maakte Evengroen namens de Koninklijke Nederlandse Schaakbond bekend. En zo komt er een eind aan drie jaren landelijke schaakemoties in Gouda.

Buitenlandse achternaam
Nog één element was (ook) dit kampioenschap een thema. Alle drie de kampioentjes zijn getooid met een van oorsprong buitenlandse achternaam. Als ik het goed taxeer, zijn die achtereenvolgens Brits, Georgisch en Armeens. Daarnaast vermoed ik namen met een Indische, Afghaanse, Franse, Poolse en andere Slavische origine.

Zo'n beetje de hele wereld was afgelopen zaterdag aanwezig in Gouda. Wie beweert dat allochtonen slecht integreren, moet de volgende keer gewoon naar het Néderlands Kampioenschap Pupillenschaak komen. Sport verbroedert. En integreert!

De prijswinnaars van categorie F

De prijswinnaars van categorie G

De prijswinnaars van categorie H